Δευ01222018

Last update09:10:02 AM

ΟΙ ΑΠΟΓΟΝΟΙ

Ο ελληνικής καταγωγής σκηνοθέτης Alexander Payne ( Πλαγίως-2004 και Σχετικά με τον Σκμίτ-2002 ) δημιουργεί ένα ακόμα έργο για τις ανθρώπινες σχέσεις και την οικογένεια που ισορροπεί αριστουργηματικά ανάμεσα στο δράμα και την κωμωδία.

Η υπόθεση:

Ο ήρωας Ματ είναι ο απόγονος μιας από τις παλιότερες και πλουσιότερες οικογένειες της Χαβάης. Διαχειρίζεται μία τεράστια έκταση παρθένας γης σε ένα από τα νησιά, που όλοι σχεδόν οι συγγενείς του, του ζητούν να πουλήσει σε ξενοδοχειακό όμιλο. Ο ίδιος αν και εύπορος ζει μετρημένα, με την αποξενωμένη γυναίκα του, τη μικρή άγνωστη γι’ αυτόν κόρη του και τη μεγαλύτερη κόρη του. Ξαφνικά, η γυναίκα του έχει ένα ατύχημα που την αφήνει σε κώμα, κατάσταση από την οποία οι γιατροί τον πληροφορούν, ότι δεν θα συνέλθει. Ο Μάτ συγκεντρώνει τις κόρες του προσπαθώντας να δημιουργήσει σχέσεις μαζί τους και να τις πληροφορήσει για τον επικείμενο θάνατο της γυναίκας του και μητέρας τους. Η κατάσταση περιπλέκεται ακόμα περισσότερο, όταν η μεγαλύτερη κόρη του, του λέει, πως η γυναίκα του είχε εραστή. Παγιδευμένος ανάμεσα στη μετάνοια και την οργή προς τη γυναίκα του και τη λύπη για τον θάνατό της, αποφασίζει να βρει τον εραστή της και να τον πληροφορήσει για τον θάνατό της δίνοντάς του την ευκαιρία να την αποχαιρετήσει. Οι κόρες του και ένας φίλος τους τον συντροφεύουν στην αναζήτηση του. Χάρη σε αυτό το ταξίδι κατορθώνει να χτίσει ξανά τις σχέσεις του με τα παιδιά του και να επανεκτιμήσει την αξία της οικογένειας, της συνέχειας και κατά συνέπεια της κληρονομιάς του, αρνούμενος να πουλήσει τη γη που διαχειρίζεται.

Οι "Απόγονοι" στηρίζεται σε ένα αρκετά κοινό σενάριο το οποίο θα μπορούσε να λειτουργήσει περίφημα ως ένα δακρύβρεχτο μελόδραμα. Αυτό που το σώζει είναι η σκηνοθεσία του και οι χαρισματικές ερμηνείες κυρίως του Clooney στον πρωταγωνιστικό ρόλο, αλλά και των υπόλοιπων ηθοποιών. Ο Clooney εδώ πραγματοποιεί μία από τις καλύτερες ερμηνείες του, σε ένα ρόλο που είναι ταυτόχρονα αβανταδόρικος και πολύ δύσκολος. Ο Ματ διακατέχεται διαρκώς από έναν καταιγισμό συχνά αντικρουόμενων συναισθημάτων. Τα συναισθήματα αυτά όμως σπάνια σπάνε την ήρεμη επιφάνεια ενός χαρακτήρα που σε όλη την ζωή του έχει διδαχθεί να λειτουργεί με μετριοπάθεια και να είναι αποστασιοποιημένος. Ο Clooney λοιπόν, όφειλε να μεταφέρει όλα αυτά τα συναισθήματα και να παραμένει πειστικός στην οδύνη, στη λύπη, στην οργή και στη ζήλια μέσα από σπάνιες εκρήξεις (που ίσως να ήταν και το πιο εύκολο μέρος τη δουλειάς του) και από ήρεμες εκφράσεις και συγκρατημένες κινήσεις. Αυτό όμως που κάνει τον ήρωα του Clooney πιο αγαπητό στο κοινό είναι η καταφανής αμηχανία και αδεξιότητα που τον διακατέχει απέναντι στα παιδιά του, αλλά και στην κατάσταση που αντιμετωπίζει και θεωρώ πως η παρουσίαση αυτών των χαρακτηριστικών είναι το μεγαλύτερο επίτευγμα του ηθοποιού εδώ.

Αν και το έργο στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στη ερμηνευτική δεινότητα του πρωταγωνιστή του, θα ήταν άδικο να μην σημειωθεί η εκπληκτική δουλειά που κάνουν οι Shailene Woodley, Amara Miller και Nick Krause παρά το νεαρό της ηλικίας τους, στους ρόλους των παιδιών. Επειδή οι ερμηνείες τους είναι πειστικές και οι χαρακτήρες τους απολαυστικοί, οι θεατές μπορούν να παρασυρθούν από το σχετικά απλό αυτό έργο.

Το σκηνοθετικά άγγιγμα του Alexander Payne είναι ελάχιστα εμφανές. Δεν υπάρχουν εφέ, δεξιοτεχνικοί χειρισμοί της κάμερας και ευρεσιτεχνίες. Η έλλειψη αυτών των στοιχείων, όμως δεν θα πρέπει να οδηγήσει στο συμπέρασμα ότι ο Alexander Payne δεν είναι ένας ιδιαίτερος σκηνοθέτης. Επιλέγει να μην κάνει την παρουσία του ως σκηνοθέτη αισθητή ακολουθώντας το πρότυπο πολλών σκηνοθετών από το κλασσικό Hollywood, που επιχειρούσαν να κάνουν τον θεατή να ξεχάσει το γεγονός ότι η ταινία είναι όντως σκηνοθετημένη. Στόχος του εδώ είναι ο θεατής να ξεχνάει την παρουσία της κάμερας και το έργο να «τρέχει» όσο πιο φυσικά γίνεται. Η περίφημη όμως ισορροπία, που παρουσιάζει το έργο αυτό ανάμεσα στο δράμα και την κωμωδία, είναι δικό του επίτευγμα και ως σκηνοθέτη και ως σεναριογράφου και θα επιχειρούσα μάλιστα να πω ότι αποτελεί και την προσωπική του σφραγίδα ως auteur (σκηνοθέτης–δημιουργός= ο όρος έρχεται από τη γαλλική θεωρία κριτικής κινηματογράφου). Κάθε φορά που το έργο κινδυνεύει να πέσει στην παγίδα του μελοδράματος, μία κωμική σκηνή σώζει την κατάσταση, χωρίς όμως αυτό να γίνεται βεβιασμένα και χωρίς να φαίνεται μη φυσιολογικό, μη πιστευτό. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η σκηνή όπου ο Μάτ πληροφορείται από την κόρη του, ότι η γυναίκα του είχε εραστή. Συγκλονισμένος από την αποκάλυψη βρίσκει μία δικαιολογία και αρχίζει να τρέχει στο δρόμο, για να πάει δύο στενά πιο κάτω και να ρωτήσει περισσότερες πληροφορίες από τους γείτονες και στενούς φίλους τους. Η κωμική σχεδόν σουρεαλιστική διάσταση του έργου είναι ίσως και ένα από τα πιο ρεαλιστικά του στοιχεία. Και εάν αυτό σας φαίνεται αντιφατικό σκεφτείτε πόσο συχνά στη ζωή μέσα σε στιγμές πόνου, τα γεγονότα παίρνουν μια παράδοξη τροπή και πόσο συχνά το κλάμα πηγαίνει μαζί με το γέλιο.

Στο σύμπαν του Alexander Payne οι οικογένειες και οι σχέσεις μπορεί να δυσλειτουργικές, ελαττωματικές ή ακόμα και λίγο υστερικές, αλλά πάντοτε αποδεικνύονται πάρα πολύ σημαντικές. Σε μεγάλο βαθμό προσδιορίζουν την ταυτότητα των ηρώων του και τον βοηθούν να συνειδητοποιήσει πού ανήκει, όπως και να βρει τη θέση του στον κόσμο. Δεν ξέρω εάν μέ επηρεάζει το γεγονός ότι η καταγωγή του Alexander Payne είναι ελληνική, αλλά νομίζω πως η κουλτούρα των έργων του είναι περισσότερο μεσογειακή παρά Αμερικάνικη.

 

Share on Myspace
ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΤΑΙΝΙΩΝ